Recensies

Met vaste regelmaat schrijft de heer M. Geerdink een recensie in Facility Management Magazine en in Managementboek.nl. De nadruk ligt vaak op de relatie van mens, werk en werkomgeving (organisatie verandering, flexibilisering, kantoorinnovatie en tijd- & plaatsonafhankelijk werken.

38 Braungart, M. e.a. Cradle to cradle, afval = voedsel

door drs Michaël G.M. Geerdink

Titel: Cradle to cradle (Afval = voedsel)
Auteurs: Michael Braungart & William McDonough
Uitgeverij:Search Knowledge BV, Heeswijk, 2007

Met Herman naar een zero footprint

Het boekje van Braungart en McDonough lag al enkele maanden op mijn bureau. Gekregen van een collega met de dringende tekst: “Als je je bezighoudt met Facility Management, dan moet je dit gelezen hebben.” Maar het kwam er niet van, ondanks zijn aansporingen: “En, wat vond je er van?” Inmiddels hebben al velen het handzame werkje gelezen. Ik ben er dus toch aan begonnen en gaandeweg raakte ik geïnteresseerd in de vraag: “Als je dit boek hebt gelezen, wat doe je er dan mee?” In het boek wordt Herman Miller als voorbeeld van C2C-concept aangehaald, één van Amerika’s grootste producenten van kantoorstoelen. Zo ontstond bij mij de gedachte om ook eens op de website van Miller te kijken ( www.hermanmiller.com en www.mymiller.nl ).

C2C in kort bestek
Het boek opent met de gedachte dat een nieuwe industriële revolutie aan de gang is. De eerste industriële revolutie heeft geleid tot een enorme verspilling van grondstoffen, bij producent én bij consument, en een uitputting van de grondstoffen van moeder Aarde. Uiteindelijk zijn we blijven steken in eco-efficiency: we ontwerpen van de wieg tot het graf. Aan het eind van de levenscyclus wordt het product weggegooid. We beseffen dat we – onbedoeld - medeplichtig zijn aan de vernietiging van de planeet en voelen ons daarover schuldig. Maar we kunnen af van de ‘strategie van de tragedie’, als we kiezen voor de ‘strategie van verandering’. Het gaat niet om eco-efficiency, maar om eco-effectiviteit! Die kan worden bereikt als we fundamenteel anders gaan ontwerpen en implementeren.
C2C zou je een holistische innovatie kunnen noemen: we moeten leren kijken naar het grotere geheel en de wijze waarop wij construeren werkelijk veranderen. Gebouwen leren maken die energie produceren, fabrieken die afvalwater lozen van drinkwaterkwaliteit, gebruikte producten weer als voedsel laten dienen voor mens, plant en dier. Uiteindelijk zal een wereld ontstaan van overvloed in plaats van een wereld van grenzen, vervuiling en afval. Wie kan daar tegen zijn?

Twee kringlopen
Vraag het aan een mier of mestkever: afval = voedsel is hen heel vertrouwd. Het is de mens die voedsel als afval weggooit want voor de natuur is iets nooit weg. Als we werkelijk in voorspoed willen leven, zo stellen de auteurs, zullen we het uiterst effectieve cradle-to-cradle systeem van de natuur moeten nabootsen. We moeten er dan wel voor zorgen dat producten uit de ‘technosfeer’ de producten uit de ‘biosfeer’ niet besmetten: hoe houden we de twee kringlopen op deze planeet uit elkaar? Een biologische voedingsstof moet zo worden ontworpen dat deze in de biologische ringloop terug kan keren: laten we bijvoorbeeld afbreekbare schoonzolen maken. Voor producten uit de technosfeer moeten we niet denken aan recyclen, maar aan upcyclen: ze moeten hun hoge kwaliteit in de gesloten industriële kringloop behouden. Zo kan een computerbehuizing een auto-onderdeel worden. Producten die waardevolle technische voedingstoffen bevatten, moeten we gaan zien als diensten waar mensen gebruik van maken. De auteurs spreken in dit verband van een ‘dienstproduct’: we kopen 10.000 uur TV kijken, maar we kopen géén tv. De producent is blij als die TV na gebruik weer terugkomt: waardevolle grondstoffen! Het ontwerpen van producten als dienstproducten betekent dus zodanig ontwerpen dat we het ook uit elkaar kunnen halen en daarna weer in de kringloop kunnen opnemen.

Van green building naar eco-chair
Co-auteur en architect McDonough ontwierp niet alleen Nike European Headquarters in Hilversum, maar ook de fabriek van Herman Miller (Green House Factory in Holland Michigan (1995). Fabrikant Herman Miller ontwikkelt en produceert duurzaam en helemaal volgens het cradle to cradle-protocol. Voor verschillende typen bureaustoelen behaalde HM het MBDC Cradle to Cradle Certificaat: gebleken is dat alle innovatieve eco-materialen van de bureaustoelen duurzaam zijn en tot op moleculair niveau te scheiden. HM is – zo staat op haar website - op weg naar zero footprint in 2020. Hieronder vindt u een foto met onderdelen van de Aeron-stoel: volledig uit elkaar geplukt waarbij van elk onderdeel kan worden bepaald waar deze weer in de technosfeer kan worden (her)gebruikt. En misschien verlies ik nog eens graag een weddenschap: ‘Als jij gelijk hebt, eet ik mijn schoenzolen op’.

Home | Voorwaarden | Disclaimer