Columns

Met enige regelmaat verschijnt er een column welke vaak betrekking heeft op de relatie tussen mens, werk en werkomgeving (huisvesting, facility management, kantoorinnovatie en/of telewerken). Hieronder een selectie:

01 Leren op kantoor?

door Michaël Geerdink
Over het kennisproduceren in een stimulerende leeromgeving

Als je aan een kind vraagt wat het later wil worden, hoor je vaak: politieagent, verpleegster, piloot, juffrouw, buschauffeur; aansprekende beroepen uit zijn directe belevingswereld. Geen kind zegt: "Ik wil later op kantoor werken" of "Ik wil later werken achter een loket". Kantoren en loketten staan voor saai, anoniem, papier schuiven, doods. Toch werkt het merendeel van de Nederlanders op de een of andere manier op kantoor. Zijn we dan in meerderheid verliezers en weten we ons met cynische humor à la "Debiteuren en Crediteuren" of "Het Bureau" op de been te houden? Of zijn kantoren eigenlijk leuker dan we in eerste instantie willen toegeven?

Het kantoor had van oudsher de taak om informatie te veredelen. Gooi de bagger in de inbak; in de uitbak vindt u de gecultiveerde parels. En wie kans ziet om deze veredelingsslag snel uit te voeren, is de kampioen van de efficiency. Natuurlijk mogen we bij deze geconcentreerde arbeid niet worden afgeleid: in cellenkantoren worden orde en rust bewaakt en op de gang mag niet worden geschreeuwd! U stoort!
Het merendeel van de veredelingsslag is overgenomen door zacht snorrende machines met schermpjes. De automatisering heeft op grote schaal geleid tot minder uitvoerende arbeid, en gaf ons de gelegenheid om te overleggen en te managen. Ik ken geen land waar het overleg en het vergaderen zo'n vlucht heeft genomen als in Nederland. Laatst hoorde ik een antropoloog een vergadering vergelijken met een kerkdienst: vaste rituelen in een afgestemde omgeving, met koffie als wijwater en onder bezielende leiding van een hogepriester!

En nu zijn we terug met de voeten op de vloer. Overbodige managementlagen zijn weg-gesneden, overtollig overleg is teruggedrongen en aan de vergadercultuur is een eind gemaakt. Over kantoren wordt heden ten dagen - mede naar aanleiding van Senge's concept van lerende organisatie - gesproken in termen van een stimulerende leeromgeving. Daar waar het intentionele leren en kennismanagement worden benadrukt, wordt aandacht geschonken aan een bibliotheek- en documentatiecentrum, leslokalen, toegankelijkheid van bronnen via document informatie systemen, etc. Het centraal stellen van kennisproductiviteit en incidenteel leren daarentegen leiden tot discussies over het vormgeven van kantoren in termen van ontmoetingsruimten (al dan niet met kroeg en open haard), creatieve en ontspanningsruimten, rich landscapes, etc. Het kantoor als ruimte waar wat te ontdekken en te ontmoeten, kortom te leren valt.

Home | Voorwaarden | Disclaimer